Akıl ve Zekâ Oyunları: Çit Oyunu

Çözülmüş bir çit örneği

Çit Oyunu

Çit kelime olarak, sınırları belli etmek maksadıyla bağ, bahçe, bostan gibi yerlerin çevresine dikilen tel vb. engel veya duvardır.

Çit oyununda size verilen her tablo içerisinde gizli bir çitle çevrili alan vardır. Bu alanı bulabilmek için çevrilmiş kenarları rakamlardan oluşan ipuçlarına bakarak noktaların üzerinden geçecek şekilde çizmelisiniz. Her ipucu (sayı), çevresinde kaç adet çit kenarı bulunduğunu göstermektedir. Yani 1 rakamının etrafında 1 çit, 2 rakamının etrafında 2 çit, 3 rakamının etrafında ise 3 çit bulunmaktadır. Tablo içerisindeki çitle çevrili alanı çizdiğinizde kenarların geçtiği bölgeler sayılarla uyuşuyorsa doğru cevaba ulaştınız demektir. 

Noktaları yatay veya dikey çizgilerle birleştiriyoruz. Kapalı bir çit oluşturmaya çalışıyoruz. Noktaların içlerine yerleştirilmiş olan rakamlar bize bulundukları hücrenin kaç kenarında çit parçası olduğu hakkında bilgi verir. İçerisinde rakam olmayan hücrelerin kenarlarına istenildiği kadar çit konulabilir veya hiçbir çit parçası konulmayabilir. En önemli kural ise, çizdiğiniz çit asla kendisini kesemez. Çizgi olması olanaksız olan kenarları (0) ya da küçük bir çarpı (x) ile işaretlemek kolaylık sağlayacaktır. Çocuklarınızla huzurlu vakitler..

Kazanımlar: Dikkat, odaklanma, akıl yürütme ve çıkarım sağlama.

Detaylı anlatım için bakınız: https://www.youtube.com/watch?v=JO1IcSv4pjg

@müverriheninkaleminden

Akıl ve Zekâ Oyunları: Patika

Patika Oyunu

Patika kelime olarak, engebeli bir kırsal arazide sürekli aynı yerden yürüyerek gidip gelindiği için taş ve otların aşınmasıyla oluşturulan, sadece insan veya hayvanların gidebileceği dar ve toprak yoldur. 

Oynanış olarak ABC Bağlama oyununa çok benzer. Patika oyunu, farklı olarak harfleri bağlamak yerine kendi belirlediğimiz başlangıç noktasına geri dönmek şartıyla kapalı bir bölge oluşturma amacı taşımaktadır. Yatay ve dikey çizgileri kullanarak oynayacağımız bu oyunda hiçbir kutucuk boş kalmamalı, çizgiler yalnızca yatay ve dikey gitmek zorundadır. Çizgiler kesişmemelidir. Çizgi yol, siyah hücrelerden geçemez ve tek bir tane patika oluşturulmalıdır. Tüm tablo yatay ve dikey çizgilerle dolup boş kutucuk kalmadığında sorunun doğru cevabına ulaşılmış demektir. 

Kazanımlar: Dikkat ve odaklanma sağlar. 

Yukarıdaki görseller çözülmüş patikaya örnektir. Çocuklarınızla huzurlu vakitler..

Detaylı anlatım için bakınız: https://www.youtube.com/watch?v=hOJmsrQrCJw

@müverriheninkaleminden

Akıl ve Zekâ Oyunları: Reversi (Othello)

Bir ara geri dönüşüm malzemeleriyle oyun tasarlamamız gerekiyordu. Ben de birikmiş gazoz kapaklarından Reversi oyunu yaptım. Atık eşyalardan tahmin edemeyeceğiniz o kadar çok şey yapılıyor ki.. Eğer yapamıyorsanız da atmayın, biriktirin, belediyenin gerekli noktalarına verin ki geri dönüşsün. Bu sayede doğaya katkı sağlamış olursunuz.

Gelelim oyuna.. Reversi, iki kişilik bir strateji oyunudur. Oyunun içeriğinde; bir oyun alanı, 64 adet çift taraflı taş/disk bulunmaktadır. Taşların iki yönü de farklı renktedir; bir yönü siyah, bir yönü beyaz. (bendeki sarı-kırmızı) Oyun alanının kenarlarında oyuncuların taşlarını koyabileceği kanallar bulunmaktadır.

Oyuna başlarken oyun alanının orta noktasına 2 siyah, 2 beyaz taş çaprazlama olarak yerleştirilir. Oyuna kura ile başlanır. Oyunculardan biri siyah, diğeri beyaz rengi seçer ve sırayla taşları oyun alanına dizmeye başlarlar. Burada amaç; sırası gelen oyuncunun rakibin taşlarını kendi taşlarının arasına alarak kendi taşına/rengine çevirmek. Dikkat edilmesi gereken şey; sadece yatay ve dikey değil, çapraz olarak da araya aldığımız taşları çevirebildiğimizdir. Bu yüzden çok dikkat gerektiren bir oyundur. Bir veya daha fazla taşı aynı anda çevirebiliriz. Yalnız, dokunduğumuz taşı oynamak zorundayız, geri alamayız. Mantık yürüterek oynarsak taşları boş yerlere koymayıp strateji geliştirebiliriz. Rakibin bir sonraki hamlelerini tahmin edersek kazançlı çıkarız. Oyunda kenar ve köşe noktaları büyük öneme sahip. Çünkü köşeleri rakibe kaptırdığınızda artık bu taşı kendi renginize çeviremeyeceğiniz için o alanın hakimiyeti rakibe geçer. Bütün taşlar oyun alanına dizildiğinde oyun biter, en çok taşa sahip olan hangi renk oyuncuysa oyunu o kazanır. (33 ve yukarı taşa sahip olan) 

Malûmunuz zekâ oyunları artık okullarda ders olarak öğretiliyor. Bunda amaç;  çocuklara hızlı ve mantıklı düşünerek, akıl yürüterek öğrenmeyi sağlamaktır. Zekâ oyunları kapsamında il, ülke geneli ve uluslararası alanda şampiyonluk turnuvaları düzenleniyor. Bu yarışmalarda dikkat dağıtmamak için sessizlik sağlanıyor. Kuralları oldukça basit, dünya genelinde ünü yaygın bir zekâ oyunudur Reversi. Sadece çocuklar değil, yetişkinler de iyi vakit geçirmek için oynuyor. Hattâ alışanlar kazanmak için hırs bile yapıyor :) Telefonunuza uygulama olarak indirip de oynayabilirsiniz. Daha anlamlı olması açısından buraya bir video bırakıyorum. 

Kazanımlar: Dikkat, odaklanma, ileriyi görme, hızlı düşünme, strateji geliştirme.

https://www.youtube.com/watch?v=m-t7fWt2GlY

Akıl ve Zekâ Oyunları: ABC Bağlamaca

                    

ABC Bağlamaca

Aynı harflerin birbirine bağlandığı karesel bir zemin üzerinde hazırlanmış zekâ oyunudur. Burada amaç; bize verilen noktalardan hareketlerle harfleri çiftleriyle eşleştirmektir. Oyunun adından da anlayacağımız üzere, tüm noktaları kullanarak aynı harfleri birbirine bağlamaya çalışmaktır. Harfleri bağlarken yatay ya da dikey çizgiler kullanıyoruz. Bir diğer önemli kuralımız ise, harfleri birbirine bağlayan çizgiler birbirini asla kesmemelidir. Çizgiler bütün noktaların üzerinden geçmiş olmalıdır, yani harfler bağlandıktan sonra tek bir nokta bile açıkta kalmamalıdır. 

Kâğıt oyunlarının en güzel tarafı; oynamak için bir arkadaş ya da rakibe ihtiyaç duymamaktır. ABC Bağlama oyununda rakam, renk ve semboller de karşınıza çıkabilir. Çocukların en çok bildiği oyunlardan bir tanesidir. 

Uygulama üzerinden daha fazla ve daha çeşitli Bağlama oynayabilirsiniz. (Bknz: Flow Free Uygulaması)

Kazanımlar: Düşünme, beyin egzersizi, çözüm arama.

Yukarıdaki görseller çözülmüş örneklerdir.

Akıl ve Zekâ Oyunları: Sihirli Piramit

1-5 rakamlardan oluşan piramit (örnek)

Sihirli Piramit

Amaç; piramidin tepesinden başlayarak birbirine bağlı olan komşu çemberler aracılığıyla ilerleyerek piramidin tabanına ulaşmaktır. Yol boyunca ipucu olarak verilen rakam veya harfler birer kez kullanılmalıdır. Her kattan sadece bir çemberi seçeceğiz. Ayrıca bir çemberden diğerine geçebilmek için komşu olmaları gerekir.

İlk fotoğraftaki şekilde 1'den 5'e kadar rakamlar verilmiş, çemberlerden oluşan bir piramit var. Yapmamız gereken, bu çemberlerin içinde yazılı olan rakamları kullanarak piramidin tabanına ulaşmak. Bunu yaparken de verilen bütün rakamları kullanıyoruz. İlk çemberde 2 rakamı verilmiş, 2'yi tekrar kullanamayacağımız için kafa karışıklığını önlemek için şemadaki tüm 2'lerin üzerini çizerek eliyoruz. Daha sonra 3'ü seçersek yolumuz tıkanacağı için 1'i kullanıyoruz. Rakamları ulaşacağımız noktanın üzerindeki duraklar olarak düşünebiliriz. Geri kalan yola bu şekilde devam ediyoruz. 

1-6 arası oluşan piramit

Harflerden oluşan piramit

Kâğıt oyunlarının en güzel tarafı; bir arkadaşa ya da rakibe ihtiyaç duymamaktır. Oldukça basit ve keyifli bu oyunda farklı boyutlardan bakabilme konusunda çocuklar kendilerini geliştirirler. 7 yaş ve üzeri herkes oynayabilir. Daha anlamlı olması açısından buraya bir video bırakıyorum. 

Kazanımlar: Beyin egzersizi, dikkat ve odaklanma, problem çözme.

Görseller, çözülmüş örneklerdir.

https://www.youtube.com/watch?v=CJBxsN88b5M

Akıl ve Zekâ Oyunları: Sudoku (Klâsik)

2x3=6'lı Sudoku (örnek)

Sudoku (Klâsik)

Japonya'dan çıkan bu oyun, Japonca ''suuji wa dokushin ni kagiru'' yani; ''sayılar tek olmalı'' sözcüklerinin birleşiminden bugünkü ''sudoku'' tabirini almıştır. Rakam yerleştirme de diyebiliriz.

    Tek kural; her satırda, her sütunda ve kalın çizgilerle belirlenmiş her bölgede tüm rakamlar, tabloda tam olarak bir kez yer alacak şekilde doldurulur. Sudoku; rakamlarla tablonun boş kutucuklarını doldurarak oynanan bir zekâ bulmacasıdır. Gazetelerin bulmaca kısmında çokça yer alır. Her yaştan insan oynayabilir. Çocuklar için özel tasarlanmış sudoku oyunları da mevcuttur. En basitini göstermek için burada 6'lı sudoku üzerinden anlattım. 3x3'lük, yani 9'lu sudoku 6'lıya göre ileri seviyedir. Ne kadar çok sayı verilirse o kadar kolay çözülür. Zorluk derecesi ne kadar arttırılırsa tabloda verilen rakam sayısı da o kadar azalır. Öyle yerleştirilmelidir ki ne bir bölgenin (bölge kuralı), ne bir satırın (yatay), ne de bir sütunun (dikey) içerisinde aynı sayı tekrar etmemeli, her sayıdan yalnız bir kere yerleştirilmelidir. Tablo doldurulduğunda rakamlar birbiriyle çakışmıyorsa doğru cevaplanmış demektir. Sudoku'nun; klasik sudoku, bölgesel sudoku, ardışık sudoku gibi çeşitleri vardır. Evde, durakta, yolda, ofiste, küçük molalarda çözebileceğiniz eğlenceli bir zekâ oyunu. Alıştığınızda süre tutarak da çözebilirsiniz. Sudoku'da başarılı olmanın yolu, bol bol pratik yapmaktır. Sudoku; rakamlarla oynanır, matematikle doğrudan bir ilgisi yoktur. 

Sudoku'yu kağıt üzerinde çözecek olursanız kurşun kalem gibi silinebilir kalem kullanmanızı  tavsiye ederim; çünkü yanlış yaptığımızda karalamak veya birbirine karıştırmak gibi sorunlar ortaya çıkabiliyor.

Bulmacayı telefonunuza uygulama olarak da indirebilirsiniz. (Bknz. Sudoku.com) Sudoku severler, bu sayede hem günlük olarak çözebilir hem daha fazlasına erişmiş olursunuz. Sudoku çözerken bazı yöntemler uygulamanız dahilinde işiniz kolaylaşacaktır. Bunlar; Sudoku'yu bloklara bölmek, tekrarlanan rakamları bulmak, olası değerler vermek, blokları sistematik olarak incelemek olabilir. Benim kullandığım yöntem ise, çok kullanılan rakamlardan yola çıkarak boşlukları doldurmak..

Sudoku;

- Beyin egzersizi yaparak beynin sağlıklı ve aktif kalmasına yardımcı olur. Bir dönem uzmanlar tarafından Alzeimer hastalığı riskini azaltmaya yardımcı olduğu şeklinde onaylanmıştı.

- Hızlı düşünmenizi ve karar vermenizi sağlar. 

- Dikkatinizi (konsantrasyon) arttırır, odaklanmayı sağlar.

- Zihni dinlendirir, ruhsal gerilimi (stres) azaltır.

- Sudoku gibi kâğıt oyunlarını oynamak için taşa, zara vs. gerek duymazsınız. Bir arkadaş ya da rakibe ihtiyaç duymaz, süre tutarak ya da zorluk derecesini arttırarak kendinizle yarışırsınız.

- Oyun sırasında göz ve beyin eşgüdümlü olarak çalışır. Eğer zor seviyede bir oyun çözmüşseniz mutlu olursunuz.

- Aman dikkat, bağımlılık yapabilir :) 

Malûmunuz zekâ oyunları artık okullarda seçmeli ders olarak gösteriliyor. 

Kazanımlar: Hızlı ve mantıklı düşünerek, akıl yürüterek öğrenmeyi sağlamak, beyin egzersizi.

Görseller, çözülmüş sudoku örnekleridir.

@müverriheninkaleminden